Γεννήθηκε στις 8 Ιουλίου του 1951 στο Απέρι Καρπάθου. Το τρίτο κατά σειρά τέκνο του Θεμιστοκλή και της Σοφίας Νισύριου. Παντρεμένος με τη Καλλιόπη, το γένος Εμμανουήλ Χιώτη, με την οποία απέκτησαν τέσσερα παιδιά την Ρηγοπούλα, το Θεμιστοκλή, τη Σοφία και το Μανόλη.
Αποφοίτησε από το Δημοτικό Σχολείο και το Γυμνάσιο Απερίου. Πτυχιούχος της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών από το 1974, επάγγελμα το οποίο επέλεξε να ασκήσει στο τόπο του, τη Κάρπαθο, από την αποφοίτηση του μέχρι και την τελευταία μέρα της ζωής του.
Διετέλεσε πρόεδρος της Δ.Ε. του Κέντρου υγείας Καρπάθου από το 1990 έως το 1993 και από το 2005 έως το 2009. Κατά τη θητεία του επισκευάστηκε το Κέντρο Υγείας και διαμορφώθηκε ο εξωτερικός χώρος, ενώ ταυτόχρονα έγιναν όλες οι προσπάθειες επέκτασης και αναβάθμισης του Κ.Υ. σε νοσοκομείο.
Υπήρξε υποψήφιος βουλευτής Δωδεκανήσου το 1989, το 1990 (σε 3 επαναληπτικές εκλογές) όπως και το 1993 και το 2000 με τη Νέα Δημοκρατία.
Κατά τη περίοδο 2002-2010 διετέλεσε Νομαρχιακός Σύμβουλος Δωδεκανήσου, την οποία και εκπροσώπησε στην Ε.Ν.Α.Ε. (Ένωση Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος) στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Διετέλεσε Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και Αντιδήμαρχος στον Δήμο Καρπάθου τη περίοδο 2010-2019.
Η προσφορά του στην Κάρπαθο δεν εξαντλήθηκε στις παραπάνω δράσεις καθώς επί σειρά ετών συμμετείχε και σαν Πρόεδρος και σαν μέλος των Δ.Σ. σε πολιτιστικά και αθλητικά σωματεία της Νήσου, ειδικότερα στον Αθλητικό Σύλλογο Πρωτέα και τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Ομονοίας» Απερίου.
Απεβίωσε στην Αθήνα στις 24/5/2020 μετά από σύντομη μάχη με τον καρκίνο και ετάφη στην γενέτειρά του το Απέρι Καρπάθου.
Ο Όμιλος Καρπαθίων Νέων (Καρπαθιακός Σύλλογος με έδρα τον Πειραιά) και ο Σύλλογος Καρπαθίων Νέων (με έδρα το NJ Η.Π.Α.), διοργάνωσαν το 1976 Παγκαρπαθιακό διαγωνισμό μαντινάδας. Έκτοτε οι μαντινάδες κυκλοφόρησαν τραγουδισμένες από τους νέους του συλλόγου και αποτελούν μια από τις πιο λυρικές εκφράσεις της αγάπης των Καρπαθίων προς το νησί τους. Το εικονιζόμενο εξώφυλλο του βιβλίου που κυκλοφόρησε περιέχει τις μαντινάδες του διαγωνισμού.
Βραβεύθηκαν οι:
Νίκος Παπαμιχαήλ
Γιάννης Μ. Χαψής
Ηλίας Βασιλαράς
Μαριγούλα Κρητσιώτη
Οι μαντινάδες μελοποιήθηκαν και κυκλοφόρησε σχετική κασέτα (Compact Cassette) OKN-KEN-1977, της οποίας το εξώφυλλο παρατίθεται:
Ένα πρωτότυπο μουσικοθεατρικό δρώμενο που έλαβε χώρα στις Η.Π.Α. τον Απρίλιο του 2004 και στην Αθήνα το Νοέμβριο του 2004. Οργανώθηκε από το Σύλλογο των Απανταχού Καρπαθίων και το Λύκειο Ελληνίδων Καρπάθου.
Το θέμα η Κάρπαθος και η Ξενιτιά, παρουσιαζόμενο σε τέσσαρες πράξεις: Μισεμός, Επιστροφή, Γάμος και Εφτά. Το σενάριο έγραψε ο Ηλίας Βασιλαράς.
Η Κάρπαθος και η Ξενιτιά, πρόβλημα δίχως λύση, ούτε και ‘δώ μπορεί κανείς, ούτε και ‘κει να ζήσει!
Πληροφορίες για την εκδήλωση παρατίθενται στο σχετικό άρθρο της Εφημερίδας «Καρπαθιακή Ηχώ» [1].
Το έργο αυτό κυκλοφόρησε στην Αμερική το 1977 από τους Γιάννη και Μηνά Αναγνωστόπουλο (Υψηλό) και είναι η δεύτερη δισκογραφική τους προσπάθεια.
Στην εικόνα μας σώζεται στην 8-track μορφή του, που ήταν τότε ιδιαίτερα δημοφιλής στην Αμερική.
Μαζί με τα δύο αδέλφια παίζει κιθάρα ο Μάνος Ταβερνάρης από το Απέρι. Την ηχογράφηση έκανε ο Νίκος Τσιβγάς από τις Πυλές (JMY Records, Jersey City, NJ)
Οι Μενετές είναι ένα από τα μεγαλύτερα σε έκταση και πληθυσμό χωριά του νησιού της Καρπάθου που ανήκει στα Δωδεκάνησα. Μαζί με τους συγκροτημένους οικισμούς Κήπος Αφιάρτη, Άης Γιάννης Αφιάρτη, Λακκί, τα γεωργικά μετόχια Σταυρί, Σκοπή, Εξίλες, Κριθαρές, Λάι και Βρουτσάς και τους παραθεριστικούς οικισμούς Αμμοωπή και Αφιάρτης αποτελούν την Κοινότητα Μενετών του Δήμου Καρπάθου που ανήκει στην Περιφερειακή Ενότητα Καρπάθου-Ηρωικής Νήσου Κάσου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Το Μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων της πόλης της Καρπάθου, προέρχεται από τις Μενετές [1].
Ο παλιότερος Χάρτης της Καρπάθου συντάχθηκε απ΄ο τον ΕνετόChristoforo Buondelmonti, που μπορεί να το βρεί κανείς στη Συλλογή της Γεννάδιου Βιβλιοθήκης του Ιδρύματος Λασκαρίδη [2].
O Χάρτης χρονολογείται γύρω στο 1420 και όπως αναφέρεται στη Wikipedia [1]:
Ο Μπουοντελμόντι έγινε καλόγερος στην Φλωρεντία. Εκεί μαθήτευσε, ίσως στον Γκουαρίνο Βερονέζε, και γνωρίστηκε με τον χορηγό Νικκολό Νικκολί που ασχολούνταν με την κλασική φιλολογία και γεωγραφία. Από το 1414 ως το 1430 διέμεινε στην Ρόδο, Κρήτη, Κύπρο και Κωνσταντινούπολη. Έμαθε ελληνικά και συνέταξε διάφορες περιγραφές των Ενετικών αποικιών στο Αιγαίο…
Τα Πηγάδια (ή η Κάρπαθος) είναι πρωτεύουσα του νησιού από το έτος 1892. Τα Πηγάδια αποτελούν το κεντρικό λιμάνι της νήσου Καρπάθου η οποία ανήκει στα Δωδεκάνησα. Βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού, στον κολπο του Βρόντη και είναι κτισμένη στην ίδια θέση με την αρχαία ελληνική πόλη Ποσείδιο.[1] Έχει 2.707 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και είναι ο μεγαλύτερος οικισμός του νησιού. Στα Πηγάδια υπάρχει μεγάλη παραλία την οποία μπορούν να επισκεφτούν οι επισκέπτες και οι κάτοικοι του νησιού [1].
Η Όλυμπος είναι ένας οικισμός ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού κάλλους και βρίσκεται στο νησί της Καρπάθου. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 310 μέτρων, κατά μήκος αυχένα των υπωρειών του όρους Προφήτης Ηλίας της βόρειας Καρπάθου και είναι χαρακτηρισμένος από τις αρμόδιες κρατικές αρχές ως παραδοσιακός οικισμός. Η δυτική πλευρά της Ολύμπου είναι απόκρημνη και στέκεται πάνω από κατωφέρεια που καταλήγει στην θάλασσα ενώ η ανατολική της πλευρά είναι πιο ομαλή και της προσφέρει πρόσβαση στο επίνειό της, το Διαφάνι. Η Κοινότητα Ολύμπου που υπάγεται στον Δήμο Καρπάθου έχει 556 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011 [1].
Ο Αντισμήναρχος Παναγιώτης Ορφανίδης καταγόταν από το Απέρι Καρπάθου, πρωτεύουσα του νησιού μέχρι το 1892. Γεννήθηκε το 1909 από τον Βασίλη Ορφανίδη και την Καλλιόπη το γένος Κουμπή, οικογένειες γνωστές για το ήθος τους και τα πατριωτικά τους αισθήματα.
Φοίτησε στο Ημιγυμνάσιο Απερίου, στο Βενετόκλειο Γυμνάσιο στη Ρόδο και κατόπιν έφυγε στην Αθήνα.
Το 1926 εισάγεται ως εθελοντής στην Σχολή Αεροπορίας στη Θεσσαλονίκη, παραποιώντας τον τόπο καταγωγής του (η Κάρπαθος ήταν κάτω από Ιταλική κατοχή) και το έτος γεννήσεως του (ήταν ανήλικος). Αργότερα ονομάζεται «Πτυχιούχος Οδηγός Αεροπόρος» (1927), λαμβάνει το πτυχίο «Παρατηρητού Αεροπόρου» και διατελεί ως Εκπαιδευτής στη Σχολή της Αεροπορίας στο Τατόϊ.
Οι δεξιότητές του, το ενδιαφέρον του και η ένθερμη αγάπη του για την Πατρίδα γρήγορα τον ανέδειξαν και τον καθιέρωσαν ως ένα ικανό Αξιωματικό της Αεροπορίας μας που προάγεται «αλληλοδιαδόχως» εις το ανώτερον και λίαν επίζηλον βαθμόν του «Επισμηναγού» [2].
Με την κήρυξη του Ελληνο- Ιταλικού πολέμου ο Ορφανίδης υπηρετεί την πατρίδα από τη 32ης Μοίρα Αεροπορίας με έδρα το Αεροδρόμιο «Αμπελώνως» της Λάρισας. Συμμετέχει σε δεκάδες απόστολές στο Ελληνοαλβανικό Μέτωπο, με αεροπλάνα που δεν είχαν πάντα επαρκή εξοπλισμό. Γράφει ο διοικητής του Υποπτέραρχος Χρίστος Ποταμιάνος [2]:
«Αι συνέπειαι των ελλείψεων της 32ης Μοίρας Βομβαρδισμού στις Πολεμικές αποστολές …»
«Οι θαυματουργοί σπάγκοι, τα τσέρκια των οινοβαρελίων θεραπεύουν τις θανάσιμες ατέλειες του εξοπλισμού μας»
«Πόσοι από τους 18 ηρωϊκούς συντρόφους μου χάθηκαν … [γιατί μας άφησαν] να πολεμούμε με καλά αεροπλάνα αλλά ΘΕΟΓΥΜΝΑ»
Δίπλα-δίπλα στο θάνατο, επιχειρούσαν οι Ίκαροι της 32ης Μοίρας!
Το βράδυ της 29ης Δεκεμβρίου 1940 από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Λάρισας ξεκινούσαν τα σμήνη της 32ας Μοίρας βομβαρδισμού για τη νέα τους αποστολή. Ο Ορφανίδης κυβερνούσε ένα από τα πιο σύγχρονα για την εποχή εκείνα αεροπλάνα το Bristol Blenheim [4].
Αργά το απόγευμα, της προηγούμενης ημέρας, όπως αναφέρει στο βιβλίο του «Αναμνήσεις μιας ζωής» ο Υποπτέραρχος Χρήστος Ποταμιάνος [2], διοικητής Επισμηναγός της 32ης μοίρας, διατάχτηκε ο ίδιος να πάει στο αεροδρόμιο της Παραμυθιάς του νομού Θεσπρωτίας για να εξετάσει την καταλληλότητα του αεροδρομίου ώστε να δεχτεί τρία νέα αγγλικά Μπλέναμ (πολεμικά αεροσκάφη). Έτσι λοιπόν ο Ποταμιάνος σβήνει το όνομά του για την επόμενη αποστολή και στη θέση του βάζει τον υποδιοικητή επισμηναγό Παναγιώτη Ορφανίδη.
Την επόμενη μέρα, νωρίς το πρωί, 30 Δεκεμβρίου 1940, το σμήνος των τριών αεροσκαφών απογειώνεται. Πρώτος απογειώνεται ο Χατζηιωάννου, μετά ο Στρατής και τελευταίος ο Ορφανίδης.
Ξαφνικά ακούγεται ένας τρομακτικός θόρυβος. Το αεροσκάφος του Ορφανίδη είχε δεν είχε καν φτάσει στα εκατό μέτρα, συνετρίβη και πήρε φωτιά. Και τα τρία μέλη του πληρώματος του, ο Σμηναγός Μιχ. Αναστασάκης και ο Επισμηνίας Δημ. Γκίκας σκοτώθηκαν επιτόπου.
Bristol Blenheim WWII airplane
Ήταν μόλις 31 ετών. Η κηδεία του Ορφανίδη έγινε την επόμενη μέρα στα Γιάννενα.
Η Ελληνική Πολιτεία, μετά την Απελευθέρωση και την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου, έφερε τα οστά του στη γενέτειρά του στο Απέρι της Καρπάθου το καλοκαίρι του 1948. Τον Οκτώβριο του 1960 -δημοσία δαπάνη- έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Π. Ορφανίδη και η διακομιδή των οστών του στον αύλειο χώρο της Μητροπόλεως Απερίου όπου βρίσκονται στη βάση της προτομής του.
«Ο Επισμηναγός και Υποδιοικητής της Μοίρας Παναγιώτης Ορφανίδης, σκοτώνεται στη θέση μου». Περιέχεται στο βιβλίο: «Αναμνήσεις μια ζωής», του Υποπτέραρχου Χ. Ποταμιάνου, Αθήνα, 2002.
Αναμνηστική κάρτα που εξέδωσε ο Σύλλογος Απεριτών Αττικής «Ομόνοια» και επιμελήθηκε ο Μ. Τσαγκάρης, Αθήνα, 2016.
Ο Λάμπρος Ι. Σταματιάδης γεννήθηκε στο Απέρι της Καρπάθου το Δεκέμβριο του 1897, και πέθανε στην Αμερική (Long Island, NY) το 1993. Ήταν πρωτογιός του Γιάννη και της Ευαγγελούλας Σταματιάδη (Κάτρου), το γένος Αλεξάκη.
Φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο του χωριού του, και παρά την ευφυΐα του και την επιθυμία της οικογένειάς του για την περαιτέρω σπουδές, ο Λάμπρος είχε μια ζωή γεμάτη περιπέτεια με ταξίδια σε μακρινούς τόπους, πολύ μακριά από μικρό νησί των Δωδεκανήσων.
Σε πολύ νεαρή ηλικία, άφησε το σχολείο και ταξίδεψε στο Χαρτούμ του Σουδάν να βρει τον πατέρα του και άλλους Καρπάθιους που δούλευαν εκεί. Ο Λάμπρος επέστρεψε στην Κάρπαθο όταν η δουλειά του πατέρα του τελείωσε, αλλά ήταν ανήσυχος και μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες ενώ ήταν ακόμα έφηβος. Φτάνοντας στο Οχάιο, δούλεψε με άλλους Καρπάθιους ως ανθρακωρύχος. Οι συνθήκες στα ορυχεία φοβερές και επικίνδυνες, με συχνούς θανάτους, διαμαρτυρίες εργαζομένων, απεργίες και απολύσεις.
Εκεί δραστηριοποιήθηκε στα εργατικά συνδικάτα και στους αγώνες για τη βελτίωση των συνθηκών. Στη συνέχεια φυλακίστηκε και του απαγορεύτηκε η εργασία στα ορυχεία. Όταν βγήκε από τη φυλακή, δούλεψε σε χαλυβουργεία , όπου οι συνθήκες ήταν επίσης επικίνδυνες.
Εν τω μεταξύ, οι γονείς του τον παρακαλούσαν να επιστρέψει στην Κάρπαθο για να δουλέψει στο κτήμα της οικογένειας. Επέστρεψε στην Κάρπαθο, όπου παντρεύτηκε την Μαριγώ και απέκτησε τρία παιδιά. Και πάλι, ανήσυχος για περιπέτεια, ο Λάμπρος ήρθε για άλλη μια φορά ήρθε στην Αμερική, φτάνοντας στο αποκορύφωμα της Μεγάλης Ύφεσης. Παρά τις δυσκολίες, βρήκε δουλειά σε ένα νέο πολυτελές ξενοδοχείο Υόρκη, όπου εργάστηκε για πολλά χρόνια και συνάντησε και έγινε φίλος πολλών διάσημων προσωπικοτήτων.
Στην Αμερική απέκτησε δύο ακόμη παιδιά και εκτός από το να φροντίζει την οικογένειά του, ασχολήθηκε με υποθέσεις της κοινότητας, ως διοργανωτής, συγγραφέας και ποιητής.
Χειρόγραφά του στα Ελληνικά βρέθηκαν πρόσφατα, δακτυλογραφήθηκαν και μεταφράστηκαν στα αγγλικά. Το Hellenic University Club of Southern California έχει δημοσιεύσει μέρος του έργου του στο www.huc.org [1] έτσι ώστε άλλοι, ειδικά οι Καρπάθιοι ανά τον κόσμο, να μπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση στο έργο του και στις δύο γλώσσες, και να εκτιμήσουν την ομορφιά του στίχου του, που θυμίζει το μέτρο, το ρυθμό και τον τονισμό της αρχαίας ελληνικής ποίησης.
Ο Λάμπρος Σταματιάδης, του οποίου η ζωή διήρκεσε σχεδόν ολόκληρο τον 20ου αιώνα σαν Έλληνας μετανάστης στην Αμερική, έχει στα γραπτά του απαλές απηχήσεις από μια παλιά ποιητική μορφή τέχνης με διορατικότητα και εσωτερική σοφία.