Author: Karpathos Net

1910 – Σήμερον εμού αύριον ετέρου

Views: 2219

Πινακίδα στην είσκοδο καφενείου της Ολύμπου (του αείμνηστου Αντώνη Ζωγραφίδη) με γνωμικό γραμμένο σε  κεφαλαία γράμματα. Είναι ενδιαφέρουσα η απουσία κενού μεταξύ των λέξεων καθώς και η χρήση του  σύνθετου ΟΥ στο γνωμικό αλλά όχι στο όνομα του πιθανού ιδιοκτήτη. Αναφέρεται και το έτος 1910.

Το  γνωμικό  βρίσκεται στο βιβλίο «Αθωνικό Απόδειπνο», Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου (1952-2014) με τη  μορφή   «Σήμερον εμού, αύριο ετέρου, ουδέποτε ουδενός» [1].

Εικάζεται ότι  η παραπάνω  φράση ήταν γραμμένη σε  κελλί μοναχού στο Άγιο Όρος [2], ενώ εμφανίζεται συχνά σε προσόψεις κτηρίων. Πάντως δεν το έχουμε συναντήσει πουθενά αλλού στην Κάρπαθο.

 

  1. «Σήμερον εμού, αύριο ετέρου, ουδέποτε ουδενός» (διαδίκτυο)
  2. Σήμερον εμού, αύριον ετέρου και ουδέποτε τινός.

Ο Ήρωας Χατζηλίας Οικονόμου – Ιστορίες από την Κάρπαθο του 1821 (βιβλίο)

Views: 196

 

 

 

 

Συγγραφέας:  Μηνάς Ν. Παπαγεωργίου
Έτος Κυκλοφορίας: 2017
Εκδοτικός Οίκος: Εκδόσεις iWrite
Ιστότοπος: https://iwrite.gr/bookstore/xatzilias-oikonomou

 

Ο Ήρωας Χατζηλίας Οικονόμου – Ιστορίες από την Κάρπαθο του 1821

Η νήσος Κάρπαθος είναι ευρύτερα γνωστή για τις καταπληκτικές της παραλίες, αλλά και για την πλούσια λαογραφική και µουσική παράδοση που διασώζουν ως κόρη οφθαλµού οι κάτοικοί της, εδώ και αιώνες. Από την άλλη, η Ιστορία της «Ανεµόεσσας», όπως τη χαρακτήρισε κατά την αρχαιότητα ο Όµηρος, µοιάζει να αφορά διαχρονικά ελάχιστους.

Μέσα από τη σύντοµη αυτή µονογραφία, ο Καρπάθιος δηµοσιογράφος Μηνάς Παπαγεωργίου εξιστορεί την πολυετή αναζήτησή του αναφορικά µε το πρόσωπο του Χατζηλία Οικονόµου, ήρωα της Επανάστασης του ‘21, πιθανότατα Φιλικού και παραστάτη του νησιού στις πρώτες Εθνοσυνελεύσεις, την ύπαρξη και δράση του οποίου πληροφορήθηκε για πρώτη φορά µόλις το 2010.

Πέρα από τα διασωθέντα στοιχεία της βιογραφίας του και στην προσπάθειά του να καταδείξει τους λόγους για τους οποίους παραµένει µέχρι και τις µέρες µας στην αφάνεια, ο συγγραφέας φέρνει για πρώτη φορά στο φως άγνωστες πτυχές της δράσης και της ριζοσπαστικής προσωπικότητας του Οικονόµου, µέσα από προεπαναστατικά έγγραφα. Το περιεχόµενο των ντοκουµέντων αυτών εµπλουτίζει τις γνώσεις µας για τις σχέσεις µεταξύ του ήρωα και της τότε εκκλησιαστικής Αρχής του τόπου.

Πηγές

  1. Από τη σχετική ανάρτηση του εκδοτικού του οίκου iWrite

 

Mια κόρη από την αμοργό (τραγούδι)

Views: 166

Μια κόρη από την Αμοργό,
γατάνι, γατανάκι μου
να ταξι(δ)έψει θέλει,
γατάνι μου πλεμένο.
Να ταξι(δ)έψει δε μπορεί,
να λάμνει (δ)εν ηξεύρει.
Δίνει τρακόσια δυο φλουριά,
ναύλο του κεφαλιού της
κι άλλα τρακόσια τέσσερα,
να πάει με τη(ν) τιμή της.
Κι απίτις πολαργάρασι [1]
δυο μίλια του λιμνιώνα
επο(δ)ιαντράπη ο ναύκληρος
κι απλώνει πα στη(ν) κόρη.
Κι η κόρη από την εντροπή
ήπεσε λι(γ)ωμένη
κι ο ναύκληρος εθάρεψε
πως ήτο ποθαμένη,
’πό τα μαλλάκια την αρπά
και στο γιαλό τη ρίχτει,
το ρέμα την εξώριξε
στο(ν) κόρφο της Αττάλειας.
Και μιά Λαμπρή, μια Κυριακή,
μιαν ακριβήν ημέρα
ήβγαν οι Ατταλειώτισσες
να παν να σουργιανίσου(ν).
Κ’ ήβραν τη(ν) κόρη κι ήπλεε
στα βρυά περιπλεμένη,
τότε οι Ατταλειώτισσες
εστήσαν μοιρολόι.
Για δε(ς) κορμί για καμουχά [2]
και μέση για ζωνάρι
για δες μασουροδάχτυλο [3]
για το μαργαριτάρι.
Λεξιλόγιο
  1. πολαργάρασι: απομακρύνθηκαν
  2. καμουχάς: βαρύτιμο ύφασμα
  3. μασουροδάχτυλο: δάχτυλο λεπτό σαν τα μασούρια του αργαλιού

Γεώργιος Θ. Νισύριος, Οδοντίατρος, εξ Απερίου

Views: 840

Γεννήθηκε στις 8 Ιουλίου του 1951 στο Απέρι Καρπάθου. Το τρίτο κατά σειρά τέκνο του Θεμιστοκλή και της Σοφίας Νισύριου. Παντρεμένος με τη Καλλιόπη, το γένος Εμμανουήλ Χιώτη, με την οποία απέκτησαν τέσσερα παιδιά την Ρηγοπούλα, το Θεμιστοκλή, τη Σοφία και το Μανόλη.

Αποφοίτησε από το Δημοτικό Σχολείο και το Γυμνάσιο Απερίου. Πτυχιούχος της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών από το 1974, επάγγελμα το οποίο επέλεξε να ασκήσει στο τόπο του, τη Κάρπαθο, από την αποφοίτηση του μέχρι και την τελευταία μέρα της ζωής του.

Διετέλεσε πρόεδρος της Δ.Ε. του Κέντρου υγείας Καρπάθου από το 1990 έως το 1993 και από το 2005 έως το 2009. Κατά τη θητεία του επισκευάστηκε το Κέντρο Υγείας και διαμορφώθηκε ο εξωτερικός χώρος, ενώ ταυτόχρονα έγιναν όλες οι προσπάθειες επέκτασης και αναβάθμισης του Κ.Υ. σε νοσοκομείο.

Υπήρξε υποψήφιος βουλευτής Δωδεκανήσου το 1989, το 1990 (σε 3 επαναληπτικές εκλογές) όπως και το 1993 και το 2000 με τη Νέα Δημοκρατία.

Κατά τη περίοδο 2002-2010 διετέλεσε Νομαρχιακός Σύμβουλος Δωδεκανήσου, την οποία και εκπροσώπησε στην Ε.Ν.Α.Ε. (Ένωση Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος) στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Διετέλεσε Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και Αντιδήμαρχος στον Δήμο Καρπάθου τη περίοδο 2010-2019.

Η προσφορά του στην Κάρπαθο δεν εξαντλήθηκε στις παραπάνω δράσεις καθώς επί σειρά ετών συμμετείχε και σαν Πρόεδρος και σαν μέλος των Δ.Σ. σε πολιτιστικά και αθλητικά σωματεία της Νήσου, ειδικότερα στον Αθλητικό Σύλλογο Πρωτέα και τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Ομονοίας» Απερίου.

Απεβίωσε στην Αθήνα στις 24/5/2020 μετά από σύντομη μάχη με τον καρκίνο και ετάφη στην γενέτειρά του το Απέρι Καρπάθου.

1ος Παγκαρπαθιακός Διαγωνισμός Μαντινάδας – ΟΚΝ – 1976 (βιβλίο και κασέτα)

Views: 172

Ο Όμιλος Καρπαθίων Νέων (Καρπαθιακός Σύλλογος με έδρα τον Πειραιά) [και ο Σύλλογος Καρπαθίων Νέων (με έδρα το NJ Η.Π.Α.)] [2], διοργάνωσαν το 1976 Παγκαρπαθιακό διαγωνισμό μαντινάδας, με θέμα «Κάρπαθος».

Αμέσως μετά οι μαντινάδες κυκλοφόρησαν τραγουδισμένες από τους νέους του συλλόγου και αποτελούν μια από τις πιο λυρικές εκφράσεις της αγάπης των Καρπαθίων προς το νησί τους.

Εκδόθηκε επίσης βιβλιαράκι που περιέχει τις μαντινάδες του διαγωνισμού, που παρατίθεται:

Βραβεύθηκαν οι:

  • Νίκος Παπαμιχαήλ (εκτός συναγωνισμού)
  • Μαριγούλα Κρητσιώτη (α’ βραβείο)
  • Μανώλης  Βασιλαράς (β’ βραβείο)
  • Γιάννης Μ. Χαψής (γ’ βραβείο)

Στην κριτική επιτροπή συμμετείχαν οι:

  • Εύη  Βαρίκα – Μοσχόβη
  • Σοφία Κανάκη
  • Γιώργος Ρείσης
  • Νίκος Παπαμιχαήλ
  • Μιχάλης Μαυρολέων

Στον διαγωνισμό συμμετείχαν επίσης οι παρακάτω: Ανώνυμος από Θεσσαλονίκη, Ανώνυμος με ψευδώνυμο «Άγιος Παντελεήμονας», Κωνσταντίνος Κωνσταντάρας, Ειρήνη Κωστή, Μιχαήλ Λειβαδιώτης, Μαριάνα Σκρίνη, Αθανάσιος Σπανός, και Φωτεινή Σταματιάδη.

Αποσπάσματα από τις μαντινάδες μαντινάδες μελοποιήθηκαν και κυκλοφόρησε σχετική κασέτα (Compact Cassette) OKN-KEN-1977, της οποίας το εξώφυλλο παρατίθεται:

Εξώφυλλο Κασέτας του ΟΚΝ-ΚΕΝ 1977

Στην κασέτα έπαιξαν ο Μανώλης Μάλτας ο Μιχάλης Μαυρολέων λαούτο και τραγούδησε ο Μανώλης Μάλτας. Ακούγονται μαντινάδες από τους

  • Νίκος Παπαμιχαήλ
  • Μαριγούλα Κρητσιώτη
  • Μανώλης  Βασιλαράς
  • Γιάννης Μ. Χαψής
  • Κωσταντίνο Κωνσταντάρα.

Τα διοικητικά συμβούλια:

Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε από το Διοικητικό Συμβούλιο του 1976-77 και τελείωσε με το Διοικητικό Συμβούλιο του 1977-78

Το Διοικητικό Συμβούλιο του 1976-77:

  • Ηλιάδης Γιάννης
  • Καλογερόπουλος Κώστας
  • Μαυρολέων Μιχάλης
  • Σακελιάδης Κώστας
  • Σκευοφύλακα Βενετία
  • Σκούλλος Αντώνης
  • Χατζημανώλης Παναγιώτης

Το διοικητικό συμβούλιο του 1977 – 78:

  • Αλεξίου Φωτεινή
  • Βόζος Φραγκιός
  • Μαυρολέων Μιχάλης
  • Ρηγοπούλου Εύη
  • Τσουγκριάνη Μαρία
  • Χατζηδημητρίου Σοφία
  • Χριστοδούλου Ηλίας

Αναφορές – Πηγές

  1. Οι 4 βραβευμένες μαντινάδες του Παγκαρπαθιακού Διαγωνισμού Μαντινάδας OKN-KEN, 1976 στο karpathos.net
  2. Η Καρπαθιακή  Ένωση Νέων Αμερικής αναφέρεται στην κασέτα και όχι στο βιβλίο με τις μαντινάδες που βραβεύτηκαν.

Κάρπαθος και Ξενιτιά – 2004

Views: 150

Ένα πρωτότυπο μουσικοθεατρικό δρώμενο που έλαβε χώρα στις Η.Π.Α. τον Απρίλιο του 2004 και στην  Αθήνα το Νοέμβριο του 2004. Οργανώθηκε από το Σύλλογο των Απανταχού Καρπαθίων και το Λύκειο Ελληνίδων Καρπάθου.

Το θέμα η Κάρπαθος και η Ξενιτιά, παρουσιαζόμενο σε τέσσαρες πράξεις: Μισεμός, Επιστροφή, Γάμος και Εφτά. Το σενάριο έγραψε ο Ηλίας Βασιλαράς.

Η Κάρπαθος και η Ξενιτιά, πρόβλημα δίχως λύση,
ούτε και ‘δώ μπορεί κανείς, ούτε και ‘κει να ζήσει!

Πληροφορίες για την εκδήλωση παρατίθενται στο σχετικό άρθρο της Εφημερίδας «Καρπαθιακή Ηχώ» [1].

 

Αναφορές – Πηγές

  1. Κάρπαθος και Ξενιτιά – Άρθρο του περιοδικού «Καρπαθιακή Ηχώ», Οργάνου του Συλλόγου των Απανταχού Καρπαθίων, Φύλλο 423 – Οκτώβριος – Δεκέμβριος 2004.

Καρπάθικες Μελωδίες, δίσκος (1977)

Views: 121

Το έργο αυτό κυκλοφόρησε στην Αμερική το 1977 από τους Γιάννη και Μηνά Αναγνωστόπουλο (Υψηλό) και είναι η δεύτερη δισκογραφική τους προσπάθεια.

Στην εικόνα μας σώζεται στην 8-track μορφή του,  που ήταν τότε ιδιαίτερα δημοφιλής στην Αμερική.

Μαζί με τα δύο αδέλφια παίζει κιθάρα ο Μάνος Ταβερνάρης από το Απέρι. Την ηχογράφηση έκανε ο Νίκος Τσιβγάς από τις Πυλές (JMY Records, Jersey City, NJ)

Asset id: JMY-8T-56895 1977

Μενετές (χωριό, κοινότητα και γεωγραφικό διαμέρισμα)

Views: 140

Οι Μενετές είναι ένα από τα μεγαλύτερα σε έκταση και πληθυσμό χωριά του νησιού της Καρπάθου που ανήκει στα Δωδεκάνησα. Μαζί με τους συγκροτημένους οικισμούς Κήπος Αφιάρτη, Άης Γιάννης Αφιάρτη, Λακκί, τα γεωργικά μετόχια Σταυρί, Σκοπή, Εξίλες, Κριθαρές, Λάι και Βρουτσάς και τους παραθεριστικούς οικισμούς Αμμοωπή και Αφιάρτης αποτελούν την Κοινότητα Μενετών του Δήμου Καρπάθου που ανήκει στην Περιφερειακή Ενότητα Καρπάθου-Ηρωικής Νήσου Κάσου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Το Μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων της πόλης της Καρπάθου, προέρχεται από τις Μενετές [1].

Πηγές – Αναφορές

  1. https://el.wikipedia.org/wiki/Μενετές_Καρπάθου στην wikipedia

1420: Χάρτης της Καρπάθου – C. Buondelmonti

Views: 188

Ο παλιότερος Χάρτης της Καρπάθου συντάχθηκε απ΄ο τον ΕνετόChristoforo Buondelmonti, που μπορεί να το βρεί κανείς στη Συλλογή της Γεννάδιου Βιβλιοθήκης του Ιδρύματος Λασκαρίδη [2].

O Χάρτης χρονολογείται γύρω στο 1420 και όπως αναφέρεται στη Wikipedia [1]:

Ο Μπουοντελμόντι έγινε καλόγερος στην Φλωρεντία. Εκεί μαθήτευσε, ίσως στον Γκουαρίνο Βερονέζε, και γνωρίστηκε με τον χορηγό Νικκολό Νικκολί που ασχολούνταν με την κλασική φιλολογία και γεωγραφία. Από το 1414 ως το 1430 διέμεινε στην Ρόδο, Κρήτη, Κύπρο και Κωνσταντινούπολη. Έμαθε ελληνικά και συνέταξε διάφορες περιγραφές των Ενετικών αποικιών στο Αιγαίο…

Χάρτης Καρπάθου 1420, Christoforo Buondelmonti

Πηγές και Αναφορές

  1. Χάρτης της Καρπάθου στην wikipedia
  2. Χάρτης της Καρπάθου, Christoforo Buondelmonti, TRAVELOGUES, Ιδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη.

 

Πηγάδια Καρπάθου (πόλη, κοινότητα και δημοτικό διαμέρισμα)

Views: 152

Τα Πηγάδια (ή η Κάρπαθος) είναι πρωτεύουσα του νησιού από το έτος 1892. Τα Πηγάδια αποτελούν το κεντρικό λιμάνι της νήσου Καρπάθου η οποία ανήκει στα Δωδεκάνησα. Βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού, στον κολπο του Βρόντη και είναι κτισμένη στην ίδια θέση με την αρχαία ελληνική πόλη Ποσείδιο.[1] Έχει 2.707 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και είναι ο μεγαλύτερος οικισμός του νησιού. Στα Πηγάδια υπάρχει μεγάλη παραλία την οποία μπορούν να επισκεφτούν οι επισκέπτες και οι κάτοικοι του νησιού [1].

Αναφορές

  1. Πηγάδια Καρπάθου, στην wikipedia