Views: 1
Ο Κωνσταντίνος Κυζούλης (12 Μαρτίου 1908 – 10 Απριλίου 2006) ήταν Έλληνας παιδίατρος, συγγραφέας και ποιητής, με καταγωγή από τη Βωλάδα Καρπάθου. Παράλληλα με την ιατρική του σταδιοδρομία ανέπτυξε σημαντικό λογοτεχνικό έργο, μεγάλο μέρος του οποίου αντλεί θεματολογία από την Κάρπαθο, τον πόλεμο και τις προσωπικές του εμπειρίες.
Οικογένεια και παιδικά χρόνια
Ο Κωνσταντίνος Κυζούλης γεννήθηκε στις 12 Μαρτίου 1908 στη Βωλάδα Καρπάθου. Ήταν το δεύτερο παιδί του Μιχάλη Κυζούλη και της Αθηνάς Μαρτή. Είχε μία μεγαλύτερη αδελφή, την Αννίκα, που γεννήθηκε το 1906, και έναν μικρότερο αδελφό, τον Μηνά, που γεννήθηκε το 1910.
Σύμφωνα με οικογενειακή παράδοση, το επώνυμο «Κυζούλης» συνδέεται με τη μητρική καταγωγή ενός προγόνου της οικογένειας. Το αρχικό οικογενειακό επώνυμο αναφέρεται ως Διακογεωργίου, ενώ η ονομασία «Κυζούλης» προέκυψε από την έκφραση «της Κυζούλας ο γιος». Η οικογενειακή καταγωγή από την πλευρά του πατέρα συνδεόταν με το Μεσοχώρι Καρπάθου. Η «Κυζούλα» αναφέρεται επίσης ως πρόγονός του, με το όνομά της να αποδίδεται στην τουρκική λέξη güzel, που σημαίνει «όμορφη».
Ο πατέρας του, Μιχάλης Κυζούλης, εργαζόταν ως εργολάβος και συμμετείχε, μεταξύ άλλων, στα έργα διάνοιξης της Διώρυγας της Κορίνθου, ενώ αργότερα αναλάμβανε οικοδομικές εργασίες στην Αθήνα. Πέθανε λίγα χρόνια πριν από το 1920, αφήνοντας τη σύζυγό του Αθηνά να μεγαλώσει μόνη τα τρία παιδιά της.
Από μικρή ηλικία ο Κωνσταντίνος παρουσίασε ιδιαίτερη επίδοση στα γράμματα. Σύμφωνα με την οικογενειακή αφήγηση, ξεκίνησε να παρακολουθεί μαθήματα στο δημοτικό σχολείο της Βωλάδας σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών, δύο χρόνια νωρίτερα από το προβλεπόμενο. Αρχικά η μητέρα του ζήτησε από τον δάσκαλο να του επιτρέψει να παρακολουθεί τα μαθήματα μαζί με την αδελφή του. Η επίδοσή του ήταν τέτοια ώστε σύντομα εντάχθηκε κανονικά στη μαθησιακή διαδικασία.
Σπουδές και ιατρική σταδιοδρομία
Ο Κυζούλης έδειχνε ιδιαίτερη κλίση στη ζωγραφική και το σχέδιο και αρχικά ενδιαφέρθηκε για την αρχιτεκτονική. Ωστόσο, το 1924, σε ηλικία 16 ετών, εγγράφηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του και στη συνέχεια μετέβη στο Παρίσι, όπου ειδικεύτηκε στην παιδιατρική.
Το 1932, σε ηλικία 24 ετών, ήταν μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και είχε ολοκληρώσει πτυχιακή εργασία με θέμα την παιδική φυματίωση. Το 1937, σε ηλικία 29 ετών, ανέλαβε θέση επιμελητή στο Δημοτικό Βρεφοκομείο Αθηνών. Παράλληλα ίδρυσε την κλινική «Άγιος Διονύσιος» στον Πειραιά.
Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την παιδιατρική και τη φροντίδα βρεφών και παιδιών. Αργότερα ανέλαβε τη θέση του διευθυντή του τμήματος βρεφών του Δημοτικού Μαιευτηρίου Αθηνών. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες μαρτυρίες, κατά τη διάρκεια της Κατοχής εργάστηκε σε συνθήκες σοβαρών ελλείψεων σε φάρμακα και αντιμετώπισε μεγάλο αριθμό περιστατικών παιδικών ασθενειών.
Συνολικά συνέγραψε 60 επιστημονικές εργασίες και δύο επιστημονικά συγγράμματα.
Στρατιωτική υπηρεσία και Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Τον Αύγουστο του 1940, ενώ βρισκόταν στις Σπέτσες, πληροφορήθηκε από το ραδιόφωνο τη βύθιση του καταδρομικού «Έλλη» στην Τήνο. Με την επιστροφή του στην Αθήνα έλαβε την επιστράτευσή του και υπηρέτησε ως έφεδρος υπίατρος.
Κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και της υποχώρησης του ελληνικού στρατού έζησε από κοντά τις συνθήκες του μετώπου. Κράτησε σημειώσεις από τις εμπειρίες του, οι οποίες αποτέλεσαν αργότερα υλικό για το λογοτεχνικό του έργο.
Προσωπική ζωή
Κατά την περίοδο της εργασίας του στο Δημοτικό Μαιευτήριο Αθηνών γνώρισε την Καλλιόπη Περιτοπούλου, Αθηναία από την Πλάκα, η οποία εργαζόταν ως κοινωνική λειτουργός. Οι δύο τους παντρεύτηκαν τον Φεβρουάριο του 1942 και παρέμειναν μαζί για 53 χρόνια. Απέκτησαν μία κόρη, τη Φωτεινή Κυζούλη.
Λογοτεχνικό έργο
Ο Κυζούλης εμφανίστηκε λογοτεχνικά το 1948, όταν δημοσίευσε στο περιοδικό «Νέα Εστία». Η γραφή του βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε βιωματικές εμπειρίες, ιδιαίτερα από τον πόλεμο, την ιατρική του δραστηριότητα και την ιδιαίτερη σχέση του με την Κάρπαθο.
Το πρώτο βιβλίο του, «Θύελλα, πορεία ηρωική και πένθιμη», εκδόθηκε τον Ιούνιο του 1968 και ήταν αφιερωμένο στη μνήμη της μητέρας του, Αθηνάς, η οποία είχε πεθάνει τα Χριστούγεννα του 1956.
Ακολούθησε ο «Βασιληάς της Αχάτας», έργο αφιερωμένο στην Κάρπαθο. Κεντρικός χαρακτήρας του έργου είναι ο Κάκαβος, ο οποίος, σύμφωνα με μαρτυρία του ανιψιού του Κυζούλη, Στέλιου Χρυσοχέρη, ταυτίζεται με τον Πετροπουλάκη, κάτοικο της Βωλάδας που ήταν ιδιαίτερα συνδεδεμένος με την παραλία της Αχάτας.
Το βιβλίο εκδόθηκε το 1972 από το τυπογραφείο Μαυρουδή και επανεκδόθηκε το 1997 από τις εκδόσεις «Άγιοι Ανάργυροι» στη Νέα Υερσέη.
Στο έργο του περιλαμβάνονται επίσης:
- «Το Κονσέρτο», μυθιστόρημα.
- «Η μάχη χωρίς ελπίδα», ποιητική συλλογή.
- «Ο δρόμος των Θεών», ποιητική συλλογή.
- «Σταθμός ΕπιΔέσεως», θεατρικό έργο.
- «Ο Έρωτας στο Εδώλιο», θεατρικό έργο.
Ιδιαίτερη θέση στην ποίησή του κατέχει το ποίημα «Νόστιμον ήμαρ», από τη συλλογή «Ο δρόμος των Θεών», στο οποίο κυριαρχούν οι αναφορές στην επιστροφή στην πατρίδα, στη μητέρα και στην Κάρπαθο.
Δείγματα του έργου του υπάρχουν στο Karpathos.net
Σχέση με την Κάρπαθο
Η καταγωγή του από την Κάρπαθο αποτέλεσε σημαντικό στοιχείο της προσωπικότητας και του έργου του. Διατηρούσε στενή σχέση με το νησί και συμμετείχε στην εκδρομή που πραγματοποίησαν καρπαθιακοί σύλλογοι στην Κάρπαθο τον Αύγουστο του 1938, ταξιδεύοντας με το ιταλικό πλοίο Città di Bari μαζί με άλλους 166 Καρπάθιους.
Η Κάρπαθος, και ιδιαίτερα η Βωλάδα, το Μεσοχώρι και η Αχάτα, επανέρχονται στο λογοτεχνικό του έργο ως τόποι μνήμης και προσωπικής αναφοράς.
Θάνατος
Ο Κωνσταντίνος Κυζούλης πέθανε στις 10 Απριλίου 2006, σε ηλικία 98 ετών.
Άφησε πίσω του έργο που συνδυάζει την ιατρική επιστημονική δραστηριότητα με τη λογοτεχνία, καθώς και μια έντονη αναφορά στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κάρπαθο.
Πηγές και αναφορές
- Ο Βασιλιάς της Αχάτας Κωνσταντίνος Κυζούλης, του Μανόλη Δημελά, pemptousia.gr
