Παπαμηνάς, Μηνάς, Κ. (εκ Μεσοχωρίου)

Hits: 45

Λήμμα υπό κατασκευή

Γεννήθηκε το 1930. Ο πατέρας του καταγόταν από τα Σπόα και η μητέρα του από το Μεσοχώρι. Πέθανε στις 6 Αυγούστου του 1998.

Λήμμα υπό κατασκευή

  1. Πάνω Χορός από Μεσοχώρι Καρπάθου, Μηνάς Κ. Παπαμηνάς, Μανώλης Γ. Μάλτας – youtube
  2. Σούστα Καρπάθου, Μηνάς Κ. Παπαμηνάς, Μιχάλης Β. Μαυρολέων, Μανόλης Γ. Φελλουζής, Βαλτιμόρη, 1976, youtube

Παυλίδης, Ιωάννης (εξ Ολύμπου)

Hits: 24

Ο Γιάννης Ν. Παυλίδης,  οργανοπαίχτης από την Όλυμπο. Γεννήθηκε το 1932 και πέθανε το 2006.

“Πρωτογλεντιστής” της Ολύμπου.

*** το άρθρο βρίσκεται υπό συγγραφή ***


  1. Συνέντευξη του Γιάννη Παυλίδη στον Γ. Χατζηβασίλη, Όλυμπος 2005.
  2. Σελίδα αφιερωμένη στη μνήμη του Γιάννη Παυλίδη στο facebook (της Καλλιόπης Μιχ. Πρωτόπαπα)
  3. Ο Γιάννης Παυλίδης, παραμονή της Παναγίας Βρυσιανής, Μεσοχώρι, 1992 , video, youtube.com

Χατζηλίας Γ. Οικονόμου

Hits: 66

Ατυπο σκίτσο νησιώτη – αντί πραγματικής εικόνας για το Χ” Οικονόμου

Ο Χατζηλίας (Χατζη-Ηλίας) Οικονόμου ήταν Έλληνας αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, καραβοκύρης και πολιτικός από την Κάρπαθο. Ήταν πληρεξούσιος (Παραστάτης) Καρπάθου στις εθνοσυνελεύσεις του Άστρους το 1823 και του Άργους το 1829. Συγκρούστηκε με τον μητροπολίτη Καρπάθου Νεόφυτο. Ο τελευταίος, μάλιστα, απέστειλε επιστολή προς το Υπουργείο της θρησκείας το 1823, αποκαλώντας τον Οικονόμου “αντίθεο” και “αποστάτη της Ορθοδοξίας” [1].

Ο Λαογράφος και Ιστορικός Μιχαήλ Μιχαηλίδης – Νουάρος τον περιγράφει:

«… ο επιφανέστερος πολίτης της Καρπάθου κατά τους χρόνους της Ελληνικής Επαναστάσεως, λόγω μορφώσεως πλούτου και γένους … »

Η Πολιτική του Δράση

  • Προύχοντας του Μεγάλου Χωριού (σημερινού Απερίου) Καρπάθου
  • Εκλεγμένος Παραστάτης Καρπάθου στη Β’ και Δ΄Εθνοσυνέλευση
  • Διεκδίκησε σθεναρά την παρουσία της Καρπάθου στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος (συμφωνία του Λονδίνου, 1829)
  • Αγωνίστηκε για την τήρηση της τάξης στην επαναστατημένη Κάρπαθο, λόγω της παρουσίας ατάκτων ενόπλων από τη γειτονική Κρήτη
  • Δέχθηκε και διαχειρίστηκε διαφωνίες από τους τοπικούς του πολιτικούς αντιπάλους.
  • Ήλθε σε σύγκρουση με τον τότε Μητροπολίτη Καρπάθου Νεόφυτο, ο οποίος τον κατήγγειλε στο ελληνικό κράτος, πιθανόν να τον εξω-εκλησίασε, αλλά τελικά τον συγχώρεσε με δεύτερη επιστολή του μερικά χρόνια μετά.

Η Εθνική του Δράση

  • Πιθανότατα μυήθηκε στη Φιλική Εταιρία.
  • Ήταν πρωτοστάτης στην κατασκευή και δωρεά του «πλοίου της Καρπάθου», που παραχωρήθηκε στον Ανδρέα Μιαούλη και έλαβε μέρος στην Ναυμαχία του Γέροντα (1824).
  • Πρωτοστάτησε στην οικονομική συνδρομή της Καρπάθου στον αγώνα του έθνους, εν τω μέσω ταυτόχρονης φορολογίας στους Οθωμανούς.
  • Δώρησε μεγάλο μέρος της περιουσίας του στον αγώνα.

… μέλη συνολοπληρωτικά του Ελληνικού Κράτους …

Μοναδική είιναι η παραπάνω ρήση του στην επιστολή που έστειλε μαζί με το Γεώργιο Ψαρουδάκη στον Ι. Καποδίστρια, διαμαρτυρόμενος για την μη ενσωμάτωση της Καρπάθου στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος:

«…Οι Καρπάθιοι, πειθόμενοι εις την ένορκον και πασιφανή διακήρυξιν των συνελεύσεων του Έθνους, ότι όλοι όσοι έλαβον τα όπλα εις τον ιερόν τούτον αγώνα, είναι ένα αδιάσπαστονΈθνος, ήλπιζάν δικαίως να είναι μέλη συνολοπληρωτικά του Ελληνικού Κράτους, έτι μάλλον ως μη έχοντες ποτέ κατοίκους Τούρκους, ούτε ιδιοκτησίας Τουρκικάς εις την Νήσον των.

Αλλά παρά πάσαν ελπίδα βλέπουν, οτι η πράξι, η γενόμενη εν Λονδίνο την 22 Μαρτίου του παρόντος έτους από τους Πληρεξούσιους Αντιπροσώπους των Τριών Συμμάχων Βασιλέων, διορίζει όρια της Ελλάδος, κατά τα οποία η Κάρπαθος καταδικάζεται να εγκαταλειφθή εις την λυσσώδη εκδίκηση των άσπονδων εχθρών του Χριστιανισμού …» (5/8/1829)  [6].

Η δολοφονία του

Δολοφονήθηκε το φθινόπωρο του 1829, μερικούς μήνες πριν την παραπάνω επιστολή, από τον Ι. Μπαϊρακτάρη, άτακτο ένοπλο αντάρτη από την Κρήτη. Αρκετά χρόνια μετά, έγινε δίκη για το περιστατικό και καταδικάστηκε  σε χρηματική ποινή το αφεντικό του Μπαϊραχτάρη, για τις πράξεις του.

Η συνολική του προσφορά

  • Ως πολιτικός πέτυχε την εθελούσια συμμετοχή των Καρπαθίων στην εθνεγερσία αν και η Κάρπαθος βρισκόταν σε μικρή απόσταση από την ισχυρά οθωμανο-κρατούμενη Ρόδο.
  • Επιχειρηματολόγησε και διεκδίκησε τη συμμετοχή της Καρπάθου στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος με τη Συμφωνία του Λονδίνου του 1829.
  • Δυστυχώς η δολοφονία του και η επιστροφή της Δωδεκανήσου στους Οθωμανούς έπληξαν προσωρινά το μέγεθος της προσφοράς του. 109 χρόνια αργότερα (1947) η Δωδεκάνησος ενσωματώθηκε στην Ελλάδα.

Πηγές και Αναφορές

  1. Χατζηλίας Οικονόμου, el.wikpedia.org, άρθρο στη wikipedia.
  2. Αρθρο του Ανδρέα Μακρή από το βιβλίο του, δημοσιευμένο στην Εφημερίδα Καρπαθιακή.
  3. Εκτενές άρθρο του Ανδρέα Μακρή από το βιβλίο του δημοσιευμένο στα Καρπαθιακά Νέα.
  4. Οικονόμου Χατζή-Ηλίας (Εθνοσυλεύσεις και Βουλευτικό), κόμβος της Βουλής των Ελλήνων.
  5. Ο Ήρωας Χατζηλίας Οικονόμου – Ιστορίες από την Κάρπαθο του 1821, βιβλίο του Μηνά Ν. Παπαγεωργίου
  6. Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας, ιστότοπος: paligenesia.parliament.gr . Η Επιστολή στάλθηκε στις 5/8/1829, μερικούς μήνες πριν δολοφονηθεί ο Χ.Ο..

Samuel Baud-Bovy (Σάμουελ Μπω-Μποβύ)

Hits: 153

Samuel Baud-Bovy

 

Ο Σάμουελ Baud-Bovy κατεγραψε για πρώτη φορά την καρπαθιακή μουσική μαζί με τη μουσική της Δωδεκανήσου.  Στην Κάρπαθο πήγε το καλοκαίρι του 1930, αλλά είχε γνωρίσει λίγους μήνες πριν τον Πρωτοψάλτη και άλλους Δωδεκανήσιους στην Αθήνα.

Όπως αναφέρεται και στην Μουσικοπαίδια [1] ο Σάμουελ ήταν Ελβετός φιλόλογος νεοελληνιστής, αλλά και αρχιμουσικός, εθνομουσικολόγος και καθηγητής διεύθυνσης ορχ. Με τα πλούσια πεπραγμένα του αναδείχτηκε σε μεγάλη μορφή της Ελληνικής Μουσικής (oνομάστηκε “Νέστορας της Εθνομουσικολογίας”).

Ο Σάμουελ ηχογράφησε το 1935 πολλούς καρπάθικους σκοπούς, που έχουν εκδωθεί στο ψηφιακό δίσκο με τίτλο: La chanson populaire grecque du Dodécanèse, Paris, 1936.

Ο Εμμανουήλ Νιοτής απο την Όλυμπο της Καρπάθου, ένας από τους μουσικούς που έχει καταγραφεί το 1935, δώρησε στο Σάμουελ τη λύρα του η οποία εκτίθεται σε μουσείο στη Γενεύη.


Χρήσιμοι σύνδεσμοι:

[1] Μουσικοπαίδεια (Σάμουελ Μπω-Μποβύ)

Παράρτημα

Δυστυχώς η εγγραφή στη μουσικοπαίδεια δεν υπάρχει πια (2020). Οπότε παραθέτουμε εδώ ένα αντίγραφο που είχαμε καταχωρήσει.

(Samuel Baud-Bovy) (Γενεύη, 1906-1986)Ελβετός φιλόλογος νεοελληνιστής, αλλά και αρχιμουσικός, εθνομουσικολόγος και καθηγητής διεύθυνσης ορχ. Με τα πλούσια πεπραγμένα του αναδείχτηκε σε μεγάλη μορφή της Ελληνικής Μουσικής (oνομάστηκε “Νέστορας της Εθνομουσικολογίας”).

Σπουδές-Σταδιοδρομία

Σπούδασε στη Γενεύη φιλολογία και μουσική και συμπλήρωσε τη μουσική του μόρφωση στο Παρίσι, τη Βιέννη και τη Βασιλεία. Το 1927 επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Ελλάδα και φυσικά, μαγεύτηκε… Αποφάσισε να μάθει ελληνικά για να μπορέσει να μελετήσει την ελλ. δημοτική μουσική. Έκτοτε έκανε πολλά ταξίδια σε όλες τις περιοχές της χώρας μας. To 1936 ήταν διδάκτωρ (με θέμα την παραδοσιακή μουσική της Δωδεκανήσου) και το 1942 καθηγητής του Παν/μίου της Γενεύης στην έδρα “Νεοελληνικής Φιλολογίας και Γλώσσας” του κληροδοτήματος Χρήστου και Λεωνής Λαμπράκη (βλ. Λαμπράκης Χρήστος). Το 1958 ήταν επίτιμος καθηγητής του Παν/μίου Γενεύης. Παράλληλα ήταν καθηγητής στο Ωδείο της Γενεύης και δίδασκε διεύθυνση ορχ. και λοιπά ορχηστρικά μαθήματα. Στη συνέχεια, έγινε δ/ντής του Ωδείου. Επίσης, ήταν πρόεδρος τόσο στον διεθνή Διαγωνισμό μουσικής Εκτέλεσης (Interpretation) της Γενεύης όσο και στη Διεθνή Εταιρεία για τη Μουσική Εκπαίδευση. Ταυτόχρονα σταδιοδρομούσε και ως μαέστρος στις ΣΟ της Ελβετίας αλλά και άλλων χωρών (όπως της Ελλάδος, της Γαλλίας, του Βελγίου, κ.λπ.). Το 1967 εξελέγη αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 1977 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ Φιλοσοφικής από το Παν/μιο Θεσ/νίκης.

Έργο

“Το έργο του Μπω-Μποβύ”, γράφει ο Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης, “συγγραφικό και συλλεκτικό (δίσκοι, ταινίες, κασέτες) είναι πλούσιο σε όγκο και ποιότητα. Οι συστηματικές έρευνές του στην Ελλάδα είχαν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη των μουσικολογικών σπουδών (γι’ αυτό χαρακτηρίστηκε και ο θεμελιωτής της Εθνομουσικολογίας στη χώρα μας) και συνετέλεσαν στη διάσωση, μελέτη και προβολή της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής.

Καρπό των επιστημονικών ερευνών του αποτελούν 8 βιβλία και πολλά άρθρα και μελετήματα, τα οποία αποθησαυρίζουν πολύτιμο μουσικολαογραφικό υλικό και κυρίως εξετάζουν προβλήματα σχετικά με την ελληνική μουσική και τα δημοτικά μας τραγούδια”.

Ο δε Αριστοτέλης Π. Βρέλλης αναφέρει ότι ο Μπω-Μπωβύ «με το τεράστιο έργο του, δεν περιορίστηκε μόνο στον ελλαδικό χώρο, αλλά επέκτεινε την εθνομουσικολογική του δραστηριότητα στον μεσογειακό και βαλκανικό χώρο. Οι εργασίες του, μαζί με τις μελέτες των Ελλήνων ερευνητών, προώθησαν το ελληνικό δημοτικό τραγούδι και το οδήγησαν στη σφαίρα του διεθνούς ενδιαφέροντος» («Ηπειρώτικη Εστία»,τόμος 36, τεύχος 417-18-19/1987).

Εδώ πρέπει να σταθουμε ιδιαίτερα στα 4 βιβλία του με τους σκοπούς και τα τραγούδια της Δωδεκανήσου (από τα οποία άντλησε ο Γιάννης Κωνσταντινίδης μεγάλο μέρος του μουσικού υλικού για τα “δωδεκανησιακά” έργα του) και στο “Δοκίμιο για το ελληνικό Δημοτικό τραγούδι” που είναι το τελευταίο βιβλίο (1984) του Ελβετού σοφού, αποτελώντας ασφαλώς “τη διαθήκη του”, γιατί περιλαμβάνει με ύψιστη συμπύκνωση και οικονομία τις υποθήκες, τα συμπεράσματα και την προβληματική ως προς τις καταβολές και τις προοπτικές της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής.

Μετά το θάνατό του, το Ωδείο Γενεύης δημιούργησε εθνομουσικολογικό Ίδρυμα “Μπω-Μποβύ” που ασχολείται (έχοντας κληρονομήσει το πολυσχιδές αρχείο του) με έρευνες μουσικής λαογραφίας, τιμώντας τη μνήμη εκείνου που απέδειξε ως άλλος Ανάχαρσις ότι ο όρος “Ελληνας” δεν αναφέρεται τόσο στην καταγωγή, όσο στην παιδεία…

Πηγές

  • Τάκης Καλογερόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής μουσικής, εκδόσεις Γιαλλελή, 2001

Καλλιόπη Νικ. Καρακτατσάνη† (εξ Απερίου)

Hits: 33

Η Καλλιόπη Νικ. Καρακατσάνη, γεννήθηκε το 1912 στην Κάλυμνο από το Γεώργιο Ι. Πρωτόπαπα και τη Μαριγώ Ε. Καπετανάκη. Απεβίωσε το 2008 στην Κάρπαθο σε ηλικία 96 ετών, σε πλήρη πνευματική διάυγεια μέχρι τις τελευταίες μέρες της ζωής της. Continue reading Καλλιόπη Νικ. Καρακτατσάνη† (εξ Απερίου)

Μηνάς, Κωνσταντίνος (καθηγητής Γλωσσολογίας, εξ Ολύμπου)

Hits: 49

Ο Κωνσταντίνος Μηνάς γεννήθηκε στην Όλυμπο της Καρπάθου το 1937. Continue reading Μηνάς, Κωνσταντίνος (καθηγητής Γλωσσολογίας, εξ Ολύμπου)

Βασίλης Χατζηβασίλης, λαϊκός καλλιτέχνης (1918-2005)

Hits: 24

Ο Βασίλης Ν. Χατζηβασίλης γεννήθηκε στην Ολυμπο το 1918, όπου έμαθε και τα πρώτα γράμματα [1], [2].

Continue reading Βασίλης Χατζηβασίλης, λαϊκός καλλιτέχνης (1918-2005)