Ο Σύλλογος Απανταχού Καρπαθίων, είναι ένας από τους παλαιότερους συλλόγους της Ελλάδος, και ιδρύθηκε το 1895 από Καρπαθίους Λατόμους που εργαζόντουσαν στα λατομεία της Πεντέλης.
Η λατρεία των Καρπαθίων για την ιδιαίτερη γενέτειρα, η παθολογική αγάπη για τα ήθη και έθιμα του νησιού και ο υπέρτατος πόθος για την ελευθερία και την επιστροφή στην αγκαλιά της μάνας Ελλάδας, τους οδήγησε να καταστούν οργανωμένοι θεματοφύλακες για τις αρχές και τα ιδανικά, ιδρύοντας το πολύ μακρυνό 1895 το Σύλλογο Απανταχού Καρπαθίων.
Η εφημερίδα “ΟΜΟΝΟΙΑ”, ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1943 εκδιδόμενη ως “ΟΜΟΝΟΙΑ“, Μηνιαίον Δελτίον της Αδελφότητος Απερειτών Καρπάθου η “ΟΜΟΝΟΙΑ” στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όπου ιδρύθηκε ο ομόνυμος σύλλογος Απεριτών το 1932.
Φτάνει τουλάχιστον μέχρι το 67 τεύχος (Απρίλιος 1950) κυκλοφορώντας ανελλιπώς για 8 περίπου χρόνια. Αποτέλεσε ένα σημαντικό μέσο επικοινωνίας των απανταχού Απεριτών ειδικότερα μέσα στα δύσκολα χρόνια της Ιταλικής Κατοχής και της Απελευθέρωσης. Εχει διασωθεί μέσα από ιδιωτικά αρχεία, όπως αυτό του αείμνηστου Νικολάου και Ιωάννου Παναγιώτου, έχοντας καταγράψει πολλές πτυχές της Ιστορίας του Απερίου και της Καρπάθου γενικότερα.
Στη συνέχεια επανεκδώθηκε με τον τίτλο ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “ΟΜΟΝΟΙΑ” το 2004 με απόφαση του τότε Διοικητικού Συμβουλίου της ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, υιοθετώντας την πρόταση του προέδρου Μιχάλη Γ. Μικροπανδρεμένου. Ο ίδιος ανέλαβε την επιμέλεια της έκδοσης και τα έξοδα εκτύπωσης του Α3 δισέλιδου εντύπου, που κυκλοφορούσε σε τριμηνιαία βάση. Το πρώτο τεύχος του Δελτίου Ομονοίας, όπως ονομάστηκε αρχικά, κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο 2004. Συνδυάστηκε με την έναρξη της πρωτοβουλίας του Δ.Σ. για την ανάδειξη ιστορικών θεμάτων της Καρπάθου, και την πραγματοποίηση του πρώτου (από σύλλογο Απεριτών) εορτασμού του Επαναστατικού Απελευθερωτικού Κινήματος του Οκτώβρη 1944 (60η επέτειος, Μαρούσι 10-10-2004).
Αρχής γενομένης της 27/7/2019 η ιστορική Εφημερίδα “ΟΜΟΝΟΙΑ” είναι και ηλεκτρονικά προσπελάσιμη μέσω της πλατφόρμας wordpress.com στην διέυθυνση: http://eo.karpathos.net. Επικεφαλής της προσπάθειας ήταν ο Μανόλης Μ. Τσαγκάρης, σε συνεργασία με ολιγομελή επιτροπή. Συνεχίζοντας το έργο των προηγούμενων εκδόσεων και ακολουθώντας τις τάσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού των μέσων ενημέρωσης, διατηρεί τη μορφή και το ύφος της προηγούμενης έκδοσης κάνοντας χρήση των νέων τεχνολογιών τόσο για τη συγγραφή της όσο και για τη κυκλοφορία της.
[1] Σχετική σελίδα για το ιστορικό του εντύπου, από την ηλεκτρονική εφημερίδα “ΟΜΟΝΟΙΑ” (https://eo.karpathos.net)
“ΟΛΥΜΠΟΣ”, είναι η Τριμηνιαία Εφημερίδα της Αδελφότητας Ολυμπιτών Ρόδου «Η ΒΡΥΚΟΥΣ», που εκδίδεται ηλεκτρονικά πλέον από το Φύλλο 96 (Φεβ. – Απρίλιος 2019).
Οπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο από το Φύλλο 96:
Μετά από έντεκα χρόνια, αποφάσισε έπειτα από ψήφισμα, στην συνεδρίαση του Δ.Σ στις 13/3/19, όπου και υπερψηφίστηκε ομόφωνα από τα μέλη του. Η εφημερίδα θα εκδίδεται ως επί το πλείστο διαδικτυακά, στην ιστοσελίδα του σωματίου μας vrykous.gr, καθώς όμως και έντυπα με στόχο την τροφοδότηση όσων, για οποιονδήποτε λόγο, αδυνατούν να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και τα νέα τεχνολογικά μέσα, καθώς επίσης και τους κατοίκους των χωριών μας, Όλυμπο και Διαφάνι, μέσα από τα εκεί καφενεία.
Η εφημερίδα «Καρπαθιακή» (Η εφημερίδα της Καρπάθου) εκδίδεται στην Αθήνα. Ιδρύθηκε από τον αείμνηστο Ιατρό Μ. Γεωργίου το 1952. Διευθύνεται από την κυρία Καλλιρρόη Γ. Μανωλάκη.
Η εφημερίδα πλέον εκδίδεται μόνο ηλεκτρονικά στην διεύθυνση:
To βράδυ της 17ης Νοεμβρίου του 1940 μία μικρή ομάδα κομμάντος έκανε απόβαση στο νησί, που βρισκόταν όπως και όλα τα Δωδεκάνησα, υπό ιταλική κατοχή από το 1912.
Τη νύχτα της 17ης προς 18ης Νοεμβρίου 1940 ο Δωδεκανήσιος γιατρός Βασίλειος Βέργης (πρώην αξιωματικός των Γαριβαλδινών, από τη Βολάδα της Καρπάθου) μαζί με οχτώ φίλους του και τρεις ναύτες ξεκίνησαν από τη Σάμο με ένα καΐκι και αποβιβάστηκαν στο Αγαθονήσι.
Επικεφαλής της ομάδας, εμπνευστής και χρηματοδότης του εγχειρήματος ήταν ένας γιατρός από τη Βωλάδα της Καρπάθου, ο Βάσος Βέργης ο οποίος προχώρησε στην ενέργεια αυτή εκφράζοντας το πάθος του για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου που τελούσε υπό ιταλική κατοχή από το 1912 χωρίς να έχει την παραμικρή βοήθεια.
Σκοπός τους ήταν να πιάσουν Ιταλούς αιχμαλώτους για να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τις Ιταλικές δυνάμεις στα Δωδεκάνησα. Στο νησί υπήρχε φυλάκιο χωροφυλακής με εφτά ή οχτώ καραμπινιέρους και στρατιωτικό φυλάκιο με δεκαπέντε περίπου Ιταλούς καταδρομείς.
Οι Έλληνες επιτέθηκαν στο φυλάκιο της χωροφυλακής, σκότωσαν έναν ή δύο καραμπινιέρους και αιχμαλώτισαν τέσσερις ή πέντε. Αμέσως μετά επέστρεψαν στη Σάμο μέσω των Τουρκικών υδάτων σηκώνοντας Τουρκική σημαία στο καΐκι για να μην εντοπιστούν από τα Ιταλικά αεροπλάνα.
Οι Ιταλοί για αντίποινα βομβάρδισαν το Βαθύ και το Τηγάνι (σημερινό Πυθαγόρειο) της Σάμου. Οι εφημερίδες της εποχής αφιέρωσαν στήλες στο επεισόδιο του Αγαθονησίου. Ο ίδιος ο Ιωάννης Μεταξάς κάλεσε το Βάσσο Βέργη και τα παλικάρια του στην Αθήνα και τους παρασημοφόρησε σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία.
Τελείται δοξολογία στην Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Απέρι, παρόντων κατοίκων όλων των χωριών της Καρπάθου. Τον πανηγυρικό εκφωνεί ο Χριστόφορος Σακελλαρίδης, ενώ στη δοξολογία παρευρέθηκε και ο Ιταλός διοικητής Ντοτόρε Αρμάντο Αμεντούνι, «την ανάγκη φιλοτιμίαν ποιούμενος» [1].
Την ίδια μέρα συγκροτείται η Ελληνική Επαναστατική Καρπαθιακή Επιτροπή (ΕΕΚΕ) και ξεκινάνε οι διαπραγματεύσεις με τη διοίκηση των 250 περίπου εναπομείναντων Ιταλών στο Νησί [1].
Αποστολή τους η διαπραγμάτευση με την Ιταλική Διοίκηση με σκοπό την ειρηνική τους παράδοση στους επαναστάτες και τον αφοπλισμό τους. Κάτι που πραγματοποιήθηκε με τη δεύτερη συμφωνία της 11ης Οκτωβρίου, 1944.
Αναφορές και Πηγές
Χρονικό της Νήσου Καρπάθου, Μιχάλη Μιχαηλίδη Νουάρου, Αθήνα 1951, επανέκδοση του Συλλόγου Οθειτών Εργασία και Χαρά, 2002, σελίδε 692-693.
Η επιστολή «Διακήρυξης της Επανάστασης, Απελευθέρωσης και ‘Ενωσης με την Ελλάδα», φέρει την ημερομηνία 7/10/1944.
Συντάχθηκε από την Ελληνική Επαναστατική Καρπαθιακή Επιτροπή που είχε εκλεγεί την προηγούμενη μέρα. Συγγραφέας της πιθανότατα ο Χριστόφορος Σακελλαρίδης, δάσκαλος και γραμματέας της Ιεράς Μητρόπολης Καρπάθου και Κάσου [4].
Εκφράζει το βαθύτερο νόημα της Επανάστασης και Απελευθέρωσης της Καρπάθου και κοινοποιεί το λαϊκό αίσθημα των κατοίκων Καρπάθου και Κάσου για την «Ένωση με τη Μητέρα Ελλάδα»:
… Ο αμιγής Ελληνικός πληθυσμός των νήσων Καρπάθου και Κάσου αμέσως προέβη εις την ενύψωσιν της Ελληνικής σημαίας και εκήρυξε την ένωσίν του με τα της Μητρός Ελλάδος – πατριωτικαί εκδηλώσεις λαμβάνουσιν χώραν και έξαλλος ενθουσιασμός διαπνέει απ’ άκρου εις άκρον τας νήσους Κάρπαθον και Κάσον, δια την εκπλήρωσιν του προαιωνίου υμών πόθου …
Παραλήπτης η εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση στο Κάϊρο της Αιγύπτου και οι Συμμαχικές Δυνάμεις.
Την επιστολή μετέφερε και παρέδωσε στο προορισμό της, 7-μελής ομάδα τολμηρών Καρπαθίων ναυτικών που ταξίδεψε υπό επικίνδυνες συνθήκες από την Κάρπαθο, στην Κάσο και μετά στο Αμπουκίρ και την Αλεξάνδρεια (δείτε και το σχετικό λήμμα).
Ακριβές αντίγραφο του πρωτοτύπου βρίσκεται στο σχετικό λήμμα στην Καρπαθιοπαίδεια μαζί με ερμηνευτικά σχόλια.
Πηγές και Παραπομπές
Ολόκληρο το κείμενο βρίσκεται στον παρακάτω σύνδεσμο ως A100
Σχετικά λήμματα με την Επανάσταση της Καρπάθου στις ετικέτες: 1944
Ο Γεώργιος Ν. Γεργατσούλης γεννήθηκε στο Απέρι το 1922. Σπούδασε στη σχολή «Προμηθέα» και κατετάγει στό Ναυτικό [2]. Δήλωσε μάλιστα ψεύτικη ηλικία για να μπορέσει να υπηρετήσει.
Βρήκε τραγικό θάνατο το 1944, όταν το πλοιάριο που επέβαινε και μετέφερε το προσωπικό στο ναύσταθμο της Σαλαμίνας, έπεσε σε νάρκη και βυθίστηκε.
Πηγές:
Ανάρτηση της Μαρίκας Γ. Γεργατσούλλη στο Facebook, (6 Οκτωβρίου, 2019).
Αφήγηση της αείμνηστης Μεταξίας Περδικολόγου, Κηφισιά, 2016, που αναφέρθηκε και στο περιστατικό του θανάτου του.
Φωτογραφίες από το προφίλ της Μαρίκας Γ. Γεργατσούλη
Ο Γεώργιος Ν. Γεργατσούλης γεννήθηκε στο Απέρι το 1922. Σπούδασε στη σχολή «Προμηθέα» και κατετάγει στό Ναυτικό [2]. Δήλωσε μάλιστα ψεύτικη ηλικία για να μπορέσει να υπηρετήσει.
Γεννήθηκε το 1930. Ο πατέρας του καταγόταν από τα Σπόα και η μητέρα του από το Μεσοχώρι. Πέθανε στις 6 Αυγούστου του 1998.