Το Παραδοσιακό – Καφενείο, Εστιατόριο και Ψητοπωλείο στο Απέρι

Visits: 16

(*** Λήμμα υπό κατασκευή ***)

Το Παραδοσιακό (Καφενείο, Εστιατόριο και ψητοπωλείο) βρίσκεται στο Απέρι της Καρπάθου υπό τη διοίκηση του Γιώργου Ούκα και της Δήμητρας Ζαβόλα. Στεγάζεται στο ιστορικό Καφενείο Τερψιθέα,  του Εμμ. Τσαγκάρη [1].

Ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιανουάριο του 2024.

Περισότερες λεπτομέρειες στη σελίδα του στο facebook [2]:

Πηγές και Αναφορές

1944-10-5, Επανάσταση της Καρπάθου

Visits: 21

(**** ΥΠΟ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ***)

Η επανάσταση της Καρπάθου αποτέλεσε συγκροτημένη προσπάθεια των κατοίκων της Καρπάθου να αποτινάξουν τον Ιταλικό ζυγό, τον Οκτώβρη του 1944, καθώς τα γερμανικά στρατεύματα εγκατέλειψαν την Κάρπαθο αφήνοντας πίσω 250 περίπου οπλισμένους και γυμνασμένους Ιταλούς στρατιώτες.

Η επανάσταση ξεκίνησε από τις Μενετές στις 5-Οκτωβρίου-1944 όπου οι κάτοικοι προέβαλλαν σθεναρή αντίσταση στον ιταλό κατακτητή, εξοπλιζόμενοι με όπλα και πολεμοφόδια. Στην εξέγερση τους συμπαραστάθηκαν και κάτοικοι της Αρκάσας.

Η επανάσταση οδήγησε στη συγγραφή «επαναστατικού μανιφέστου» υπό τη μορ΄φή πατριωτικής επιστολής (7/10/1944) που στάλθηκε με πλοιάριο στην εξόριστη ελληνική κυβέρνηση που βρισκόταν στο Κάϊρο (10/10/1944). Η επιστολή αυτή  εξέφραζε επίσης και την επιθυμία του Καρπαθιακού λαού να ενωθεί με στο ελληνικό κράτος, εκπληρώνοντας το πρωαιώνιο πόθο των κατοίκων του. Έφερε μάλιστα 51 υπογραφές επιφανόντων Καρπαθίων και Κασίων, από όλα τα χωριά, άτυπων αντιπροσώπων των κατοίκων.

Η κατάληξη της επανάστασης ήταν αίσια. Αποφέχθηκαν οι αιματοχυσίες και η αντιπαράθεση με τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής, τα οποία μάλιστα οδηγήθηκαν σε συνθηκολόγηση και υπέγραψαν σύμφωνο παράδωσης.

Η επιστολή έφτασε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, παραδόθηκε στην Ελληνική κυβέρνηση και στους συμμάχους, και προκάλεσε την άμεση ανταπόκριση των συμμαχικών δυνάμεων. Τα συμμαχικά πλοία «Τερψιχόρη» και «Κλήβελαντ» κατέπλευσαν στην Κάρπαθο και Κάσο, μετέφεραν συμμαχικά στρατεύματα και εφόδια, ενώ οι Βρετανικές δυνάμεις ανέλαβαν αμαχητί τη διοίκηση του νησιού.

Η καθιέρωση της τοπικής εθνικής εορτής

Με το ΦΕΚ 46/11-3-1969 καθιερώνεται  η 5η Οκτωβρίου 1944, ως τοπική εθνική εορτή της Καρπάθου.

Τα κυριώτερα γεγονότα των ημερών

  • 5η Οκτωβρίου 1944, η ημέρα έναρξης της Επανάστασης στις Μενετές, όπου οι κάτοικοι εξεγέρθηκαν αμφισβητώντας την Ιταλική κυριαρχία της Καρπάθου. Συνέβαλαν και οι κάτοικοι της Αρκάσας.
  • 6η Οκτωβρίου 1944, Συγκρότηση στο Απέρι της Παγκαρπαθιακής Διοικητικής Επιτροπής – Συγκρότηση Επαναστατικής Επιτροπής Πυλών.
  • 7η Οκτωβρίου 1944, Υπογραφή στο Απέρι από τους Εκπροσώπους των Καρπαθίων και Κασίων του μηνύματος με το οποίο απευθύνονταν στην Εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση του Καΐρου και κήρυσσαν την Ένωση των δυο νησιών με τη μητέρα Ελλάδα.
  • 8η Οκτωβρίου 1944, Ύψωση της Ελληνικής σημαίας από τους Ολυμπίτες – Διοργάνωση Πανηγυρικών Τελετών για την Πρώτη Ημέρα Ελευθερίας της ιστορικής κοινότητας.
  • 9η Οκτωβρίου 1944, Υπογραφή της “Ενδιάμεσης Συμφωνίας Παραδόσεως” των Ιταλών στο Απέρι – Διορισμός Επιτροπής Πληρεξουσίων Κοινότητας Βωλάδας.
  • 10η Οκτωβρίου 1944, Αναχώρηση της Αποστολής Σωτηρίας των Επαναστατημένων Καρπαθίων με το σκάφος «ΚΑΡΠΑΘΟΣ» (“IMMACOLATA”) από το Φοινίκι με προορισμό την Αίγυπτο – Συγκρότηση Επαναστατικής Επιτροπής Μεσοχωρίου.
  • 11η Οκτωβρίου 1944, Υπογραφή του “Οριστικού Συμφώνου Παραδόσεως” των Ιταλών στο Απέρι.
  • 12η Οκτωβρίου 1944, Αφοπλισμός της Φινάτσας του Διαφανιού και της Καραμπινιερίας της Ολύμπου από Επαναστατικό Απόσπασμα – Συγκρότηση της Επαναστατικής Επιτροπής Ολύμπου.
  • 1η3 Οκτωβρίου 1944, Συγκρότηση δύο παράλληλων Επαναστατικών Επιτροπών στα Σπόα.
  • 14η Οκτωβρίου 1944, Άφιξη της “Επταμελούς Αποστολής Σωτηρίας των Καρπαθίων” στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
  • 16η Οκτωβρίου 1944, Αναχώρηση των Βρετανικών πολεμικών πλοίων “Τερψιχόρη” και “Κλήβελαντ” από την Αλεξάνδρεια για την παραλαβή των ήδη απελευθερωμένων νήσων Καρπάθου και Κάσου.
  • 17η Οκτωβρίου 1944, Άφιξη των συμμαχικών πλοίων στα Πηγάδια της Καρπάθου και στο Φρυ της Κάσου – Αποβίβαση συμμαχικού στρατιωτικού αγήματος – Παραλαβή των παραδοθέντων Ιταλών της Κάτω Καρπάθου και της Κάσου.
  • 18η Οκτωβρίου 1944, Προσέγγιση του “Κλήβελαντ” στο Διαφάνι και παραλαβή των υπολειπόμενων Ιταλών αιχμαλώτων της Ολύμπου – Επιστροφή των συμμαχικών πλοίων στην Αίγυπτο.

Σχετικά λήμματα για την Επανάσταση της Καρπάθου

Τραγούδια και Σκοποί από τα Χωριά της Καρπάθου, Βιβλίο

Visits: 35

Βιβλίο του Μανώλη Σοφίλλα που καταγράφει σε Βυζαντινή σημειογραφεία 118 τραγούδια και σκοπούς της Καρπάθου. Κυκλοφόρησε το 2021.

Συνοδεύεται από ψηφιακό δίσκο με εκτελέσεις των σκοπών και των τραγουδιών, καθώς και βίντεο με παράλληλη συσχέτιση των σκοπών με τη βυζαντινή τους γραφή.

 

*** λήμμα υπό συγγραφή ****

Σκοπός 1ος: Πεύκος

Visits: 31

Ο Σκοπός «πεύκος» τραγουδιέται σε όλη την Κάρπαθο, και αποτελεί δημοφιλή τρόπο για να ξεκινήσει το γλέντι. Φημολογείται ότι σχετίζεται με τη μαντινάδα [1]:

Στο πεύκο το καλιωτό, απού ‘ναι στη Πατέλλα,
εκεί θε να σε καρτερώ, κι όποτε θέλεις έλα.

Παρόμοιες μαντιν΄άδες παραλλαγές αυτής απαντώνται σε όλη σχεδόν την Κάρπαθο. Με τον ίδιο τίτλο υπάρχουν και άλλοι σκοποί στα νησιά της ελλάδας.

Ο πεύκος (οι Καρπάθιοι προτιμούν να τον αποκαλούν σε αρσενικό γένος αντί για το ουδέτερο «το πεύκο») βρίσκεται σε αυθονία στα δάση της Καρπάθου. Μερικές φορές, το συνήθως πλούσιο φύλλωμα και το χαμηλο ύψος τον κάνει να μοιάζει με καλύ(β)α και γιαυτό αναφέρεται ως καλιωτός (καλυ(β)ωτός).

Λένε πως όταν καθήσει κανείς στη ρίζα του ίσως ακούσει το σκοπό αυτό στον άνεμο που περνά μέσα από τα φύλλα του.

Η Πατέλλα είναι δασόφυτη περιοχή της Καρπάθου στην περιοχή της πρωτεύουσας Πηγάδια, κοντά στην εκκλησία της Αγ. Κυριακής.

Περισότεροι σκοποί στη σχετική ετικέτα σκοποί

Πηγές και Αναφορές:

  1. Προφορική μαρτυρία του δασκάλου Ι. Τσέρκη από την Όλυμπο (Διαφάνι, 2023).

Εκλογές : Εθνικές – Περιφεριακές και Δημοτικές

Visits: 21

Περιφεριακές και Δημοτικές Εκλογές 8/10/2023

Εθνικές Εκλογές – 2023

Τα Ακριτικά μου, Βιβλίο, 2019

Visits: 31

Βιβλίο με τίτλο: «Τα Ακριτικά μου», Βιβλίο του Ηλία Εμμ. Βασιλαράς εκδόθηκε το 2019. Περιέχει «ακριτικά τραγούδια» με σύγχρονη θεματολογία, όπως την την Ιταλοκρατία, την Επανάσταση της Καρπάθου, τη Κυπριακή τραγωδία του 1974, κ.λ.π. Συνοδεύεται από ψηφιακό δίσκο στον οποίο Καρπάθιοι απαγγέλλουν με την τοπολαλιά του χωριού τους τα ποιήματα του Ηλία.

Άρθρο υπό συγγραφή

Ο Μελισμένος Λόγος (2009), Βιβλίο

Visits: 30

Εξώφυλλο «Μελισμένου Λόγου» του Νικολάου Εμμ. Πρεάρη (2009)Βιβλίο του Νικολάου Εμμ. Πρεάρη, που εκδόθηκε από το ΣΥΛΛΟΓΟ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΟΛΥΜΠΙΤΩΝ ΚΑΡΠΑΘΟΥ «Η ΔΗΜΗΤΡΑ» το 2009. Συγχρηματοδοτήθηκε από την Αδελφότητα Ἁπανταχοῦ Ὀλυμπιτῶν Καρπάθου «Ἡ Δήμητρα», Ἐπαρχεῖο Καρπάθου – και Ηρωϊκής Νήσου Κάσου και Κοινότητα Ὀλύμπου Καρπάθου. Συνοδεύεται από ηχητικό και οπτικό υλικό.

Καταγράφει : «τραγούδια καί σκοποί τῆς Ὀλύμπου Καρπάθου σέ σημειογραφία εὐρωπαϊκῆς μουσικῆς».

Όπως γράφεται στο εισαγωγικό σημείωμα:

«Βασικός σκοπός συγγραφῆς τῆς παρούσης ἐργασίας ὑπῆρξεν ἡ μεταφορά στό πεντάγραμμο ὅλων τῶν σκοπῶν καί τραγουδιῶν, πού διασώζονται καί τραγουδιοῦνται στό χωριό μας, τήν Ὄλυμπο.

Ἡ λέξις – ὅρος, «σκοπός», ἀναφέρεται στίς μελωδίες μέ τίς ὁποῖες τραγουδιοῦνται οἱ δίστιχες συνθέσεις, δηλ. οἱ μαντινάδες. Ἡ λέξις – ὅρος, «τραγούδι», ἀναφέρεται στίς μελωδίες μέ τίς ὁποῖες τραγουδιοῦνται πολύστιχες συνθέσεις, δηλ. τά τραγούδια. Ὅμως, ἀπό ἀπόψεως μουσικῆς δομῆς καί οἱ μελωδίες τῶν τραγουδιῶν χαρακτηρίζονται ὡς σκοποί. Ἔτσι διαβάζουμε («Συρματικός σκοπός», S. BAUD-BOVY ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΩΝ, τόμ. Β´, σελ. 225)».

Το βιβλίο συνοδεύεται από εκτελέσεις όλων των σκοπών και τραγουδιών, από ομάδες εργασίας στη Ρόδο και τον Πειραιά σε σύμπακτο δίσκο (CD), καθώς και από Video CD με αποσπάσματα των ηχογραφήσεων.

Συνοδεύεται επίσης από ενδεικτική βιβλιογραφία

Περιεχόμενα

  1. Γενικά – Γάμος
  2. Βαφτίσια
  3. Ευχές
  4. Της αγάπης
  5. Της Πατινάδας
  6. Της Αποκριάς
  7. Διάφορα τραγούδια συνοδεία οργάνων
  8. Τραγούδια χωρίς όργανα
  9. Χοροί
  10. Σελίδες από το Βιβλίο του S. Baud-Bovy
  11. Εκτός του χώρου των διασκεδάσεων

Σκοποί της Καρπάθου

Visits: 51

Οι Καρπάθικοι σκοποί είναι σύντομα μουσικά κομμάτια που κυριαρχούν στο γλέντι, ενώ αποτελούν τη βάση της μουσικής συνομιλίας. Οι γλεντιστές και μαντιναδόροι επιλέγουν το σκοπό σύμφωνα με την περίσταση και τραγουδούν δύο ή περισσότερους στοίχους με αυτόν.

Στην Κάρπαθο συναντώνται περισότεροι από 50 σκοποί και κατά άλλους πάνω από 70, που με μερικές παραλλαγές τραγουδιούνται σε όλα τα χωριά. Οι περισότεροι συνοδεύουν τις μαντινάδες και σε κάποιες περιπτώσεις χορεύονται, ενώ μερικοί (συνήθως οι γρήγοροι) μόνο χορεύονται.

Στην καρπαθοπαίδεια παρουσιάζονται σταδιακά μερικοί από αυτούς, με την ετικέτα «σκοποί», με την επιμέλεια της Ομάδας Εργασίας της Apella Nota.

Πολλοί ερευνητές και μελετητές έχουν ασχοληθεί με την καταγραφή των σκοπών, όπως οι παρακάτω (αναφέρονται ενδεικτικά):

  1.  O Samuel Baud-Bovy, στο βιβλίο του La chanson populaire grecque du Dodécanèse, Paris, κατέγραψε στο ευρωπαϊκό πεντάγραμμο τη Μουσική της Δωδεκανήσου και της Καρπάθου το 1935 [1]
  2. Η λαϊκή μουσική του νησιού της Καρπάθου, (Brandl, R. M. Reinsen D., 1992) [2]
  3. Ο Νίκος Πρεάρης κατέγραψε επίσης τους σκοπούς της Ολύμπου της Καρπάθου στο έργο του  «Μελισμένος Λόγος» [4].
  4. Ο Μανώλης Ι. Σοφίλας παρουσιάζει 118 σκοπούς και τραγούδια στο βιβλίο του «Τραγούδια και Σκοποί από τα χωριά της Καρπάθου» [5].
  5. O John Chalkias στο κανάλι του στο youtube παρουσιάζει ένα αυξανόμενο αριθμό από σκοπούς, που σήμερα φτάνουν τους 42 [6].

Μια πρώτη προσπάθεια να τις απαριθμήσουμε βρίσκεται στον παρακάτω πίνακα που συνεχώς εμπλουτίζεται και βελτιώνεται:

Α/ΑΤύποςΣύμβολοΚΑΡΠΑΘΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣΤοπικό όνομαΤόποςΣχόλια
1ΣκοπόςΑλΑλέντιΣκοπός από την Κάσο
2ΣκοπόςΑπΑπερίτικος
3ΣκοπόςΑρΑρκασιώτικος
4ΣκοπόςΒατου Βασιλαρά
5ΣκοπόςΒοΒοσκίστικος
6ΣκοπόςΒωΒωλαδιότικος
7ΣκοπόςΓιΓιαγκούσικος
8ΣκοπόςΖιΖιμπούλι
9ΣκοπόςΚρΚρητικός
10ΣκοπόςΜεΜενετιάτικος
11ΣκοπόςΜηΜήλο της Μηλιάς
12ΣκοπόςΜπΜπλού ΜαρένΣκοπός από την Κάσο
13ΣκοπόςΜωΜωρό
14ΣκοπόςΝυΝύχτας
15ΣκοπόςΟθΟθείτικος
16ΣκοπόςΟλΟλυμπίτικος
17ΣκοπόςΠεΠεύκος
18ΣκοπόςΠιΠισωμέρι
19ΣκοπόςΚατου Καπετάνιου
20ΣκοπόςΠκτου Παύλου Κομνηνού
21ΣκοπόςΧατου Χατζηγεωργίου
22ΣκοπόςΧοΧογλακούλια
23ΣκοπόςΓιτου Γιάγκου
101ΧορόςΣΥΣυρτόςΑργός
102ΧορόςΖΕΖερβόςΑργός
103ΧορόςΣΥΣυρματικόςΑργός
104ΧορόςΠΧΠάνω ΧορόςΓρήγορος
105ΧορόςΟΣούσταΓρήγορος
106ΧορόςΠΕΠεντοζάληςΚρητικός Χορός που τελευταία συνοδεύει τους Καρπάθικους χορούς
Ένας κατάλογος των σκοπών της Καρπάθου, που βρίσκεται σε εξέλιξη

Σκοποί στην Καρπαθοπαίδεια

όλο και αυξάνουν …. θα τις βρείτε στην ετικέτα: σκοπός

 


Αναφορές και Πηγές

  1. Samuel Baud-Bovy, La chanson populaire grecque du Dodécanèse, Paris, 1936, karpathopedia
  2. Η λαϊκή μουσική του νησιού της Καρπάθου – Βιβλίο (Brandl, R. M. Reinsen D., 1992)
  3. Ο Λόγος των Καρπαθίων για το Γλέντι , ΕΡΚΕΤ  (Ερευνητικό Κέντρο Ελληνικού Τραγουδήματος).
  4. Μελισμένος Λόγος, Νικολάου Εμμ. Πρεάρη, 2009
  5. Τραγούδια και Σκοποί από τα Χωριά της Καρπάθου, Μανώλης Ι. Σοφίλας, 2021
  6. Σκοποί της Καρπάθου, John Chalkias https://www.youtube.com/@amanamanism
  7. Πολιτιστικό πρόγραμμα, γενικο λυκειο απεριου καρπαθου, εκπαιδευτική εργασία, Γενικό Λύκειο Απερίου Καρπάθου, 2017-2018